تعریف تجارت الکترونیک

از دیدگاه سازمانهای خارجی

تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه Clarke :

هر نوع مبادله اطلاعات مربوط با امور تجاری از طریق ابزار الکترونیکی ، حتی تلفن و فاکس

 تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه اتحادیه اروپا:

هر شکلی از مبادله تجاری که در آن طرفین ذینفع به جای تبادلات فیزیکی یا تماس مستقیم فیزیکی ، به صورت الکترونیکی تعامل کنند.

از دیدگاه صاحب نظران کشور

دکتر محمود زرگر: تمام ابعاد و فرآیند بازار را که بتوان با اینترنت و تکنولوژی web انجام داد

مهندس مهدی آذر صابری: واژه تجارت الکترونیک اشاره به معاملات الکترونیکی می نماید که از طریق شبکه های ارتباطی انجام می پذیرد

دکتر علی صنایعی: تجارت الکترونیکی یعنی انجام مبادلات تجاری در قالب الکترونیکی

حسین احمدی: کاربرد تکنولوژی اطلاعات در تجارت

مهدی علیپور حافظی: تجارت الکترونیک، انجام کلیه فعالیت های تجاری با استفاده از شبکه های ارتباطی کامپیوتری، بویژه اینترنت است.

 

مبادله الکترونیکی داده ها =/ تجارت الکترونیک

 

مبادله الکترونیکی داده

انتقال و تبادل داده در راستای تحقق فعالیت های تجاری وبکارگیری پیام های استاندارد شده بین المللی که توسط ابزار الکترونیکی انجام میشود مانند پست الکترونیک، انتقال الکترونیک پول و…

در حالیکه تجارت الکترونیک عبارت از مبادله تجاری بدون استفاده از کاغذ است که در آن از مبادله الکترونیکی داده ها به عنوان یک ابزار استفاده می شود. بعبارت دیگر مبادله الکترونیکی داده ها بعنوان ستون فقرات تجارت الکترونیک عمل می نماید.

پس به طور کل می توان گفت تجارت الکترونیک اشاره به معاملاتی دارد که عمده فرآیند آنها بدون نیاز به حضور فیزیکی طرفین آن و صرفاً از طریق ً ( نه همیشه ) بخاطر پول شبکههای ارتباطی (تلفن ، اینترنت و…) که معمولا انجام می پذیرد.

 

تاریخچه

  • ۱۹۵۵ – ۱۹۷۴: عصر پردازش الکترونیکی دادهها (EDP) بیست ساله نخست عصر ماشینهای خود پرداز (ATM) و کارتهای اعتباری
  •  ۱۹۷۵ – ۱۹۹۴: عصر سیستمهای اطلاعاتی مدیریت (MIS) در عصر دوم امکان استفاده از مبادله الکترونیکی دادهها (EDI) ، سیستم بانکی بین المللی (Swift) و انتقال وجه الکترونیکی (EFT) فراهم شد.
  •  ۱۹۹۵ – ۲۰۱۸ عصر اینترنت (Internet): توسعه اینترنت و کاربردهای تجاری آن ، باعث تحولی اساسی در این روند شده است ، به گونهای که در روند تکاملی تجارت الکترونیک ، میتوان میان تجارت الکترونیکی سنتی و نوع اینترنتی آن تمایز محسوسی قائل شد.

 

تجارت الکترونیک و فن آوری اطلاعات  (E– IT & Commerce)

فن آوری اطلاعات ، روش کارکرد افراد ، سازمان ها، دولتها و حتی طرز تفکر مردم را تغییر داده است . آموزش ، بهداشت ، صنعت ، تجارت ، بانکداری ، خدمات وحتی اوقات فراغت و سرگرمیها همه تحت الشعاع آثار و تغییرات این تکنولوژی قرار گرفته اند .

پیشرفتهای تکنولوژی اطلاعات به حدی گسترده است که برخی از صاحبنظران آن ” مترادف دانسته اند”.

اختراع ماشین بخار را با پدیدههایی چون در بعد اقتصادی نیز تجارت الکترونیک نیز به عنوان یکی از قسمتهای مهم نشأت گرفته از فن آوری اطلاعات است که پیشرفت آن درسایه پیشرفت فن آوری اطلاعات محقق گشته است .

 

بررسی تاثیرات تجارت الکترونیک بربنگاه ها در ۱۳ کشور عضوسازمان همکاری های اقتصادی و توسعه اروپا

  • افزایش سهم بازار
  •  افزایش حجم تولید
  •  انطباق بهتر کالا و خدمات با تقاضا
  •  کاهش موجودی انبار
  •  یکپارچگی فعالیت ها در کل اجزا زنجیره

 

تجارت الکترونیکی در برابر تجارت سنتی (e – commerce & Traditional commerce)

تکنولوژی اطلاعات به عنوان لبه پیشرو تکنولوژیهای جدید در سه پارامتر سرعت ، دقت و هزینه فعالیتها میتواند تاثیرگذار باشد

 تجارت الکترونیک از دیدگاه بازار یعنی همه جا همه کس همه وقت

 

تکنولوژی اطلاعات میتواند پنج مزیت عمده ایجاد کند

  •  ارزانتر (تولید خروجیهای مشابه با هزینه کمتر)
  •  بیشتر (تولید خروجیهای بیشتر با همان هزینه)
  •  سریعتر (تولید خروجیهای مشابه با همان هزینه در زمان کمتر)
  •  بهتر(تولید خروجی های مشابه با همان هزینه و زمان درسطح جهانی)
  •  فرصتهای جدیدتر (ایجاد مشاغل جدید برای جایگزینی کسب وکار)

 

و به بیان دیگر

در زمینه معرفی و تبلیغ محصول دچار محدودیتهای موجود در تبلیغات متعارف نبوده و در هر زمان میتواند برای هر گروه خاص مصرف کنندگان تغییر یابد

تجارت الکترونیک ، امکان فروش مستقیم و بدون واسطه محصولات و خدمات جدید را به بازارهای استراتژی و تازه فراهم میکند

فروش آنی و روی خط (online) به مقدار زیادی هزینه های فروش و نیاز به نیروی انسانی را کاهش می دهد .

 

و به بیان دیگر

زمان عرصه کاهش می یابد و محصولات جدید می توانند به محض آماده شدن در معرض فروش روی خط قرار گیرند

خدمات پس از فروش به مشتری میتواند با امکان خبرگیری سریع دو طرف از یکدیگر وعرضه انواع خدمات به مشتری تسهیل و تکمیل شود

قدرت تجزیه و تحلیل کالا افزایش مییابد بطوریکه اطلاعات بدست آمده از مشتریان برای تولید کالاهای جدید یا تغییر در تولیدمورد استفاده قرار میگیرد

 

تجارت الکترونیک و اشتغال زایی تجارت الکترونیک به دلایل زیر اشتغال زا می باشد

  • شانسی برای حضور جهانی خواهد بود
  •  تجارت الکترونیک امکان خرید را افزایشمی دهد
  •  امکان افزایشدرآمد با مشتریان جدید و کانالهای جدید
  •  تبادل پول از طریق بانکهای الکترونیک صورت می گیرد

رویکرد به کارآفرینی دیجیتالی باید پذیرفت که کارآفرینی دیجیتالی در کشور جوان و مستعد ایران با بیش از دوازده میلیون کاربر اینترنت و هزاران فارغ التحصیل رشته فناوری اطلاعات، میتواند فرصتی برای تحقق آرزوهای دیجیتالی باشد. کارآفرینی دیجیتالی را میتوان از پنج منظر در جامعه اطلاعاتی ایران مورد بررسی و کاوش قرار داد  بانکداری الکترونیک(e-banking)

  • تجارت الکترونیک (e-commerce)
  • روابط عمومی الکترونیک  (e-public relations)
  • آموزش الکترونیک (e-learning)
  •  گردشگری الکترونیک (e-tourism)

 

مواد لازم برای تجارت الکترونیکی

  • آگاه سازی
  •  آموزش و تحصیل
  • زیر ساخت ها و دسترسی
  • مسائل قانونی و مقرراتی
  •  حمایت از بخش خصوصی
  •  دولت الکترونیک
  •  بانکداری الکترونیکی

 

مواردی که که باید در حوزه تجارت الکترونیک به آن پرداخت شامل موارد زیر است:

امنیت:

بدون ایجاد بستر امن جابجایی داده و انتقال وجوهات تجارت الکترونیک امکان اجرایی ندارد.

بانکداری الکترونیکی:

یک نیاز اساسی در تجارت الکترونیکی است. شناخت بانکداری الکترونیکی و استفاده از تمام ظرفیتهای آن نیاز به آموزش دارد.

سیستم گمرک و بیمه  OnLine:

دغدغه تجار در این دو مورد در تجارت الکترونیکی جدی است. هنوز بسیاری از فعالان تجارت الکترونیک شناخت لازم از این دو مقوله مهم را ندارند.

تغییر رویه ها و مقررات ملی:

آموزش شناخت روابط بین الملل در حوزه تجارت الکترونیک ، نیاز به تغییر تعرفه ها و آمادگی باری ورود به بازارهای بین المللی مجازی را دارد.

امضای دیجیتال:

ابزاری است که احراز هویت طرفین معامله را تعیین مینماید و برای انجام یک معامله رسمی بین المللی ضروری می باشد.

 

طراحی وب گاه (site) گام نخست برای ورود به تجارت الکترونیک

شش دلیل زیر اهمیت وب سایت در تجارت الکترونیک را نشان می دهد.

۱- وجود وب سایت، اعتبار شما را افزایش می دهد.

وب سایت تائیر قوی بر اعتماد مشتری های بالقوه دارد و به مردم می فهماند که شما دارای دانش و به روز هستید .

۲- شرکت شما در هر زمان و از هر مکان قابل دسترس است

با کلیک ساده موس، هر کسی می تواند در ۷ روز هفته و ۲۴ ساعت شبانه روز به شرکت شما دسترسی داشته باشد.

۳- سهولت ارجاع مشتریان جدید به شرکت شما

داشتن وب سایت این امکان را فراهم می کند که مردم به راحتی سایت شما را به دیگران ارجاع دهند. آدرس وب سایت راحت تر از شماره تلفن به خاطر می ماند به علاوه دادن راه های مختلف تماس با شما به مردم، امکان برقراری تماس را بیشتر می کند.

۴- وب سایت یک ابزار قوی فروش است

شما یک ویترین دائمی و سهل الوصول که هزینه آن خیلی کمتر از یک فروشگاه آجری است دارید. شما مشتری را برای خرید تحریک می کنید سپس از آنها دعوت می کنید که با شما تماس بگیرند

۵-باعث افزایش ارزش تبلیغات شما می شود.

مراجعه به وب سایت شما راحت تر از نوشتن نامه یا رفتن به مغازه یا حتی تلفن زدن به شما است. داشتن سایت به مردم کمک می کند که هر زمان که در مورد شما می شنوند و یا تبلیغات شما را می بینند، به پیام شما عکس العمل نشان دهند.

۶-کمک می کند با مشتریان بالقوه در ارتباط باشید.

مردم زیادی وجود دارند که به آنچه شما ارائه می کنید علاقمند هستند ولی ممکن است هم اکنون برای خرید آمادگی نداشته باشند. شما باید با آنها در ارتباط باشید تا زمانی که آنها برای خرید آمادگی یافنتد، با خبر شوید. وب سایت یک روش عالی برای تسهیل این فرایند است. شما می توانید از طریق وب سایت خود آدرس تماس مشتریان بالقوه را جمع آوری کنید. سپس می توانید به تناوب، نامه یا خبرنامه برایشان ارسال کنید.

 

معرفی چند نمونه موفق در تجارت الکترونیک (کسب و کار اینترنتی)

نام شرکت ای بی (ebay)

زمینه فعالیت حراج اینترنتی، تجارت الکترونیک و فروش اینترنتی می باشد.

موسس این شرکت فردی ایرانی تبار به نام پیر امیدیار است

شعار: هر چیری که هست شما می توانید در ای بی بیایبد و پیروزمندانه خریداری کنید.

 

نام شرکت (Google)

موسس : لری پیج و سرگئی برین دو دانشجوی استنفورد ، اواخر دهه نود میلادی با سایت جست و جوی خود ، پایگاهی را راه اندازی کردند که ظرف کم تر از یک دهه ، ۱۴۰ میلیارد دلار ارزش گذاری شد

زمینه فعالیت : اکنون صدها سرویس مختلف را با عالی ترین کارآفرینی درون سازمانی ، برای صنعتگران و کاربران گوگل فراهم کرده است.

نقش امید کردستانی ، معاون بازرگانی گوگل را نباید در رشد این سایت فراموش کرد. کردستانی پایه گذار سیستم words ad گوگل می باشد که نقش فوق العاده ای در درآمد زایی این شرکت ایفا کرد.

 

منبع: برگرفته از مطالب ارائه شده توسط دکتر سید محمد رضا میراحمدی