بررسی نقش رنگ در بسته بندی و تاثیر آن بر فروش محصول

موضوع رنگ و تاثیر آن بر روحیه و روان و در کل شخصیت بسته بندی مقوله ای است که خوشبختانه در سال های اخیر کم کم در سطح جامه شاهد نمود های عینی آن هستیم در این مقاله سعی خواهیم کرد چرایی آن را واکاوی کنیم.
در روان شناسی نوین”رنگ”و”رنگ ها”یکی از معیارهای سنجش شخصیت به شمار می‌آیند؛ چرا که هر یک از آن ها تاثیر خاص روحی وجسمی را در یک فرد باقی گذارده و رنگ نشان گر وضعیت روانی و جسمی وی می باشد. این موضوع با توجه به پیشرفت‌های دو دانش فیزیولوژی و روانشناسی به اثبات رسیده است. ناگفته پیداست که انسان از روزگاران بسیار دور تاکنون تحت نفوذ و تاثیر رنگ‌های پیرامون خود بوده است و درصد سال اخیر که صنعت رنگ سازی به نقطه اوج تحول خود رسیده است، تاثیر مزبور دو چندان شده و در همه ارکان زندگی روحی ما رخنه کرده است.
رنگ‌های اصلی عبارت از قرمز، آبی، زرد و رنگ‌های نور اصلی عبارت است از قزمز، آبی، سبز؛ تفاوت بین رنگ و نور رنگی در سبز و زرد است.
برخی از روانشناسان عقیده دارند رنگی که برگزیده و دلخواه کسی است، می تواند گویای خصوصیات اخلاقی و روانشناسی او باشد. پس بدین شکل کار طراحان و گرافیست ها مشکل می شود چرا که باید طوری عمل کنند که تمام سلیقه ها و علایق مخاطب و مصرف کننده را پوشش دهند. در طراحی باید به این نکته توجه کرد که مخاطب چه کسی است و نوع محصول عرضه شده چیست که بر این اساس با درک و شناخت کافی از علم، هنر، خلاقیت و تسلط بر روان شناسی رنگ ها طرحی را آماده کند که مورد توجه تمامی اقشار و مصرف کنندگان قرار بگیرد.
رنگ ها هر کدام گویای پیام و جذابیت خاص خود هستند که به نیاز از آنها استفاده یا با هم ترکیب می شوند. هم چنین شما باید به رابطه ی دقیق بین محصول و نوع بسته بندی آن در محل (محل های) فروش فکر کنید. در بسیاری موارد طراح علاوه بر آشنایی با تکنیک های هنری و شناخت روانشناسی رنگ باید از علم خواص مواد محافظتی که در ساخت بسته بندی ها به کار می روند نیز مطلع باشد. هر جنس و کالا، رنگ خاص خود را می طلبد و طراح می بایست با دانش و اطلاع کافی دست به انتخاب رنگ بزند.طراحی بسته بندی یکی از مهم ترین زیرشاخه های هنر تبلیغات است و نقش ارزنده ای را در جریان اقتصادی جوامع بازی می کند. صادرات کالاها بیش از آن که به کیفیت محصول وابسته باشد در گرو طراحی خوب بسته بندی و مورد پسند خریدار است.
نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد استفاده به جا از رنگ ها است. به عنوان مثال رنگ سبز بسته به جای استفاده می تواند بیان گر فساد و پوسیدگی و از طرف دیگر می تواند بیان گر طراوت و تازگی باشد.
در انتخاب رنگ محصولات غذایی و نوشیدنی ها، علاوه بر توجه به رنگ ماده غذایی می توان با توجه به ویژگی های گروه مصرف کننده از رنگ ها به عنوان ابزاری قدرت مند بهره جست.
به عنوان مثال در طراحی جعبه چای های گیاهی می توان از رنگ های ملایم و لطیف که مترادف فرآورده های گیاهی است، بهره گرفت. اما در مورد چای واقعی می توان با استفاده از زمینه تیره، حس مرغوبیت محصول را در ذهن مشتری ایجاد نمود و استفاده از تصاویر مرتبط نوعی تشخص به محصول می بخشد.
استفاده مناسب از رنگ سبب انتقال پیام و سهولت پیدا کردن محصول در چیدمان مغازه می گردد.
نکته دیگر این که اگرچه استفاده از چاپ رنگ ارزشمند است، اما طراحان در برخی موارد متوسل به انتخابی جسورانه و استفاده از بسته بندی تک رنگ می شوند. به عنوان مثال در مورد فرآورده های ویژه مردانه استفاده ازحداقل رنگ می تواند نمایان گر پیامی محکم و مردانه باشد.
ارتباط بین رنگ‏ها و مفاهیمی چون، مردانگی، زنانگی و …؛ به عنوان مثال ارتباط رنگ قرمز با تهاجم و مردانگی که در مقابل رنگ صورتی و ارتباط آن با نرمی و زنانگی قرار می‏گیرد. آبی با آرامش، نارنجی و زرد با شادی و گرمی، سبز با رشد و شکوفایی، سفید با خلوص و پاکی و … شناخته می‌شود. در انتخاب رنگ ارتباطی باریک و ظریف وجود دارد و از فرهنگی به فرهنگ دیگر تغییر می‏کند. در مورد مفاهیم درونی رنگ، به ویژه بخش مفاهیم احساسی آن، افراد، تاثیرات جزئی‏تری را نیز استخراج می‏کنند. تاثیراتی که در بیان شکل، بافت و هویت شی، موثر است. بنابراین می‌توان از این ویژگی مهم رنگ در ارائه‌ی هویتی خاص به محصول، سود جست و به عبارت دیگر یک محصول را می‌توان با استفاده از رنگ، از نظر احساس بصری، گرمتر در حرارت، سبکتر در وزن و حتی کوچکتر در ابعاد، جلوه داد. با این وجود، دستیابی به این اهداف بسیار مشکل است و متاسفانه تحقیقات کمی درباره‌ی ماهیت‏های درونی رنگ، صورت پذیرفته است.
از رنگ های آبی، سبز و زرد به منظور تداعی شادابی و حیات در بسته بندی محصول استفاده می شود. استفاده از این رنگ ها یکی از ساده ترین و گویا ترین روش هایی است که برای نشان دادن خنکی وتازگی در بسته بندی محصولاتی مانند: آب معدنی ، سبزیجات و میوه ها استفاده می گردد.
به عنوان نمونه استفاده از رنگ آبی قوی و آرام بخش به عنوان رنگ زمینه برای ارائه فرآورده ی اسپری پا بسیار حساب شده به نظر می آید و طراح توانسته با بهره گیری از توانایی رنگ آبی برای القا پاکیزگی و خنکی این حس را به مصرف کننده القا کند. هم چنین استفاده از رنگ های روشن مانند صورتی روشن و آبی و زرد روشن برای بسته بندی هایی که حاوی محصولاتی لطیف و ملایم بسیار به جا است.
گاهی برای ایجاد تأثیراتی از تمول و فریبندگی و کیفیت عالی می توان در رنگ بندی از مقداری طلایی و یا نقره ای به همراه رنگ هایی متالیک از آبی، قهوه ای، فیروزه ای و خاکستری و خرمایی استفاده کرد. از این ترکیب بندی ها برای محصولاتی همچون شکلات، عطر و محصولاتی که نیاز به القا قیمت گران دارند به کار برده می شود.
در شرایطی که اطلاعات دقیقی درباره‌ی ماهیت درونی رنگ وجود ندارد، طراحان مجبورند به برداشت‌های شخصی خویش اعتماد کنند، مگر اینکه در سیاست‌های طراحی محصول، زمان و بودجه‏ای برای تحقیق این ماهیت‌ها درباره‌ی آن محصول خاص، در نظر گرفته شده باشد. در هر صورت اگر به عنوان یک طراح مجبور هستید بر اساس برداشت‌های شخصی، رنگی را برای محصول انتخاب کنید، حتماً قضاوت‌های خود را با محک نظریات دیگران بسنجید و ایده‌آل این سنجش، آن است که توسط خریداران بالقوه‌ی کالا صورت پذیرد.
باید بین درجه‌ی مرغوبیت محصول و رنگ انتخاب شده بر اساس ماهیت درونی آن، تناسب و هماهنگی وجود داشته باشد. فرایند ساده‌ای که برای سنجش این هماهنگی به کار می‌رود این است که از محصول با رنگ‌های متنوع عکسبرداری کنیم و تناسب ماهیت درونی رنگ را با درجه‌ی مرغوبیت کالا بسنجیم. مرحله‌ی بعدی دسته‌بندی این تصاویر بر اساس میزان تناسب رنگ با مرغوبیت کالاست. اگرچه این روش استادانه به نظر می‌رسد ولی گروهی از طراحان اعتقاد دارند که این تکنیک، سطحی و ظاهری است. اما نکته‌ی مهم این است که برای تولیدکنندگان عمومی محصولات داخلی، که شامل مواد غذایی هم می‌شود، پذیرش بصری کالا بسیار مهم است. در این صورت اقدام صرف بر پایه‌ی داوری یک فرد، چیزی جز یک ریسک نخواهد بود و در این شرایط است که ارزش واقعی آزمون‌هایی چون عکسبرداری و … مشخص می‌شود.
پس ما می توانیم با به کارگیری رنگ مناسب و زیبا در امر جذب مشتری و فروش بیشتر محصول قدمی بزرگ را برداریم و تضمینی باشیم برای جلب مشتری.
در انتها باید خاطر نشان کرد که انتخاب رنگ در بسته بندی باید به احساس ناشی از آن بر روی گروه هدف دقت کافی شود.
منابع: مجله توسعه و فناوری  – کتاب های طراحی صنعتی و انتخاب رنگ در طراحی