اهمیت برنامه ريزي شغلي

وقتي درمورد برنامه ريزي شغلي فکر مي کنيد، چه چيز به ذهنتان مي رسد؟ افراد زيادي نمي دانند که برنامه ريزي شغلي چه مفهومي دارد.

ما برنامه ريزي شغلي را اينطور معني مي کنيم: “هدفي که در يک زمينه يا شغل خاص فرد آرزوي رسيدن به آن را دارد و براي دست يافتن به آن برنامه و طرح فکر شده اي دارد.”

  • چرا بايد هدف شغلي داشته باشيم؟

هدف شغلي به شما کمک مي کند تمرکز داشته باشيد و تصميم بگيريد که در زندگي چه ميخواهيد بکنيد. اين هدف شما را هدايت مي کند، به شما انگيزه مي دهد، و به شما کمک مي کند به آنچه که مي خواهيد برسيد.

هدف شغلي مي تواند يک شغل خاص باشد—مثلاً کارمند يا معلم—يا مي تواند زمينه خاصي باشد که دوست داريد در آن فعاليت کرده و کار کنيد مثلاً آموزش يا حمل و نقل.

هدف شغلي به شما کمک ميکند استعدادها و توانايي هاي خود را کشف کنيد و به مهارت هايي در خودتان پي ببريد که فکرش را هم نمي کرديد. در هر شغلي که انتخاب مي کنيد، امکانات مختلفي وجود دارد. هدف شغلي در راه رسيدن به چيزي که از زندگي مي خواهيد شما را راهنمايي و هدايت مي کند.

وقتي يک شغل را انتخاب کرديد، بايد خيلي خوب درمورد قدم هايي که مي توانيد در مسير رسيدن به هدفتان برداريد، فکر کنيد.

آينده غيرقابل پيش بيني است. اما با اين وجود باز هم ميتوانيد در زندگي کاري خود هدف داشته باشيد و براي رسيدن به آن برنامه ريزي کنيد.

  • انتظارات/نوميدي ها

در کنار هر هدفي، يک نتيجه مطلوب پيش بيني ميشود. ما اين را توقع يا انتظار ميناميم. انتظارات ما به ما انگيزه مي دهد. وقتي بفهميم هدفمان چيست، احساس لذت و رضايت مي کنيم.

همه ما انتظارات و نوميدي هايي داريم. در روند فکر کردن درمورد اهدافمان، بايد براي نااميد شدن و شکست خوردن هم آماده شويم.

برنامه ريزي شغلي يک برنامه ريزي براي هدف است که در آن ما براي رسيدن به اهداف خاص کاري برنامه ريزي مي کنيم. اما تنها برنامه ريزي شغلي که شما به آن نياز داريد، برنامه ريزي است که به درد شما و نيازهايتان بخورد.

در برنامه ريزي شغلي ما به دنبال اطلاعات هستيم و به وسيله آن اطلاعات، هدف سازي مي کنيم و بعد قدم ها و مراحل لازم براي رسيدن به آن هدف را طرح ريزي ميکنيم.

دنيايي که در آن زندگي مي کنيم، به طرق مختلف کار مي کند. هرچقدر بيشتر درمورد عملکرد آن بدانيم، بهتر مي توانيم به اهدافمان برسيم.

براي ايجاد حس رقابت بايد تا مي توانيم قابل انعطاف باشيم و تا مي توانيم مهارت هايمان را توسعه دهيم. اينها از جمله کارهايي است که مي توانيد انجام دهيد: به مدرسه برويد، در سمينارها يا کارگاه هاي آموزشي شرکت کنيد، مجلات و روزنامه هاي روز را مطالعه کنيد، و با افراديکه در اين زمينه اطلاعات دارند صحبت کنيد.

وقتي درمورد آموزش يا مهارت حرف مي زنيم، منظور فقط چيزهايي مثل سازماندهي يا مديريت زمان نيست، گرچه اينها نيز خود مسائل بسيار مهمي هستند. اما کنترل استرس، حل مشکل، خطر کردن، و غلبه بر دفع الوقت، به همان اندازه براي رسيدن به هدف مهم هستند.

  • چرا برنامه ريزي شغلي اهميت دارد؟

فرض کنيم شما يک زمينه کاري را انتخاب مي کنيد. برنامه ريزي اين نيست که فقط در يک برهه از زمان براي آن کار طرح ريزي کنيد، اين يک روند مداوم است؛ درواقع، مي توانيد آنرا يک روند دائم العمر بدانيد. ما هميشه در حال رشد و يادگيري هستيم و به اين طريق، علايق و نيازهاي ما نيز تغيير مي کنند.

برنامه ريزي شغلي فقط برنامه ريختن براي به دست آوردن شغل دلخواهتان نيست، اينکار به شما کمک مي کند در طول زندگي و در مسير اين آموختن ها، تغيير و تعديل هاي لازم در زندگيتان را ايجاد کنيد.

در برنامه ريزي شغلي شما همه مراحل لازم براي رسيدن به اهدافتان را پيشبيني کرده و محاسبه مي کنيد. در اين روند، هميشه در حال انتخاب کردن هستيد. وقتي چيزي را به چيز ديگري ترجيح مي دهيد و آنرا جايگزين مي کنيد، به آن ارزش و بهاي فرصت گفته مي شود.

افراديکه زندگي شغلي موفقي دارند مي دانند بازي کار را چطور بايد بازي کنند. همانطو که مي بينيد، برنامه ريزي شلي چيزي فراتر از اين است که فقط به فرصت هاي شغلي مختلف نگاهي بيندازيد و سخت کار کنيد.

روند برنامه ريزي شغلي را مي توان به 6 مرحله تقسيم کرد:
  1. ارزيابي خود
  2. کشف شغل خود
  3. هدف يابي
  4. آمادگي شغلي
  5. عرضه کردن خود به بازار
  6. مديريت شغلي

برنامه ريزي شغلي يک روند است و هميشه به صورت چرخه اي در حال حرکت است. وقتي مي خواهيد در زندگي شغلي خود تغيير ايجاد کنيد، اين روند ممکن است بارها و بارها تکرار شود.

در برنامه ريزي شغلي، بايد سعي کنيد افرادي را پيدا کنيد که مي توانند مربي و مرشد شما باشند و به شما در اين مسير کمک کنند. برنامه ريزي شغلي، هيچ تفاوتي با هدف يابي ها و برنامه ريزي هاي ديگر ندارد. تفاوت آن در اين است که شما به طور ويژه روي جدا کردن هدف کار و شغل خود از ساير اهدافتان کار مي کنيد.

دليل اينکه اکثر افراد قادر به رسيدن به آرزوها و آمال خود و تبديل کردن آن به واقعيت نيستند، اين است که اين آرزوها و آمال را به هدف خود در زندگي تبديل نمي کنند. هدف، آرزويي است که فرجه و ضرب العجل دارد.

دلايل مختلفي وجود دارد که مردم نمي توانند براي خود هدف سازي کنند. بزرگترين اين دلايل اين است که آنها نمي فهمند که روند هدف يابي يک مهارت است. همه ما در زندگي خود هدف هايي براي خودمان تعيين و به آن دست پيدا کرده ايم. اما اکثر اين اهداف آنقدر بزرگ نبوده اند که زندگي ما را تغيير دهند.

افراد موفق براي خود هدف تعيين مي کنند؛ برنامه ريزي مي کنند، نقشه مي کشند و آنرا دنبال مي کنند. تعيين هدف روندي است که نياز به مهارت دارد.

ما هدف هاي ساده و کوتاه مدت را در ذهنمان ايجاد مي کنيم اما اهداف بزرگ و طولاني مدت را بايد بنويسيم، ارزيابي کنيم و هر چند وقت يکبار کنترل کنيم. هرچه رسيدن به هدف زمان بيشتري ببرد، با مشکلات، تغييرات و خستگي هاي بيشتري روبه رو خواهيد بود.

هدف يابي به همان اندازه که يک علم است، نوعي هنر است. هرچه بيشتر اين روند را بفهميد و مهارت هاي بيشتري کسب کنيد، تغييراتي که در راه رسيدن به آن هدف ايجاد ميکنيد، بهتر خواهند بود. با دنبال کردن هدفتان ميتوانيد در خود عزت و اعتماد به نفس ايجاد کنيد.

دنبال کردن هدف شما را رشد مي دهد و وقتي هدفتان را تعريف مي کنيد، ديگر آن هدف است که شما را تعريف مي کند.

در طول زندگي اتفاقات و پيشامدهاي غير منتظره زيادي براي ما اتفاق مي افتد، به همين دليل وقتي هدفي را براي خود انتخاب مي کنيم، بايد درک کنيم که ممکن است موانع زيادي در راه رسيدن به آن هدف در مسيرمان قرار گيرد.

موانعي که در راه رسيدن به هدف جلو فرد سبز مي شود، معمولاً باعث مي شود فرد آن هدف را کنار بگذارد و از آن دست بکشد.

خيلي از افراد فکر مي کنند که با نوشتن هدف هايشان روي کاغذ، قابليت انعطاف خود را از دست بدهند. اهداف سخت و محکم نيستند که وقتي نوشته شوند ديگر نتوان آنها را تغيير داد. هيچ کس نمي داند در آينده چه پيش مي آيد. چيزي که امروز برنامه مي ريزيد ممکن است در آينده به کلي تغيير کند.

اما هدفي که خوب روي آن فکر شده باشد مي تواند خيلي از موانع و مشکلات ممکن را پيش بيني کند. موانعي که سر راه شما قرار مي گيرند، باعث مي شود افراد دست از آن هدف بکشند. مثل اين مي ماند که به سمت يک ديوار شروع به دويدن کنيد و يکباره مسيرتان را تغيير داده و از آن دور شويد.

تصور کنيد که مي خواهيد از يک کارمند به مقام مدير ترفيع پيدا کنيد. قبل از اينکه هيچ کاري انجام دهيد، از خودتان بپرسيد، چرا مي خواهم به چنين هدفي برسم؟ ممکن است بگوييد، مي خواهم به اين هدف برسم چون دوست دارم مقام بالاتري پيدا کنم يا مي خواهم حقوقم بيشتر شود يا اينکه من فکر مي کنم مي توانم رهبر خوبي باشم و اين به من کمک مي کند به هدف بلند مدت خود که دست يافتن به مقام مديرکل شرکت است برسم.

حالا از خودتان بپرسيد، چرا اين مسئله اينقدر براي من اهميت دارد؟ ممکن است بگوييد، براي من مهم است چون مي خواهم از نردبان ترقي تا اندازه اي که استعدادها و توانايي هايم اجازه مي دهد، بالا بروم. بعد از خودتان بپرسيد، اين چرا برايم مهم است، و ممکن است جواب دهيد که چون مي خواهم به خودم و ديگران ثابت کنم که قدرت به دست آوردن چيزي که ميخواهم را دارم.

باز دوباره از خودتان بپرسيد که اين چرا برايتان مهم است؟ و اين سوال را تا جايي که مي توانيد ادامه دهيد. با اين کار شما سعي داريد به دليل اصلي اينکه چرا مي خواهيد فلان کار را انجام دهيد برسيد.

اينکار به شما کمک مي کند اهداف و قصد خودتان را روشن کنيد. به شما کمک ميکند انگيزه هاي خود را بشناسيد و تشخيص دهيد و بفهميد که واقعاً چه مي خواهيد. با اينکار مي فهميد که راه هاي ديگري هم براي رسيدن به هدفتان وجود دارد.

گاهي وقت ها آسان است که بگوييم، “من اين را مي خواهم” درحاليکه ممکن است چيز ديگري را بخواهيد. اينکار به شما کمک ميکند از تلاش بيهوده در راه رسيدن به هدفي که واقعاً خواست قلبيتان نيست جلوگيري کنيد. همچنين به شما کمک مي کند انگيزه اصلي خود را بشناسيد و بفهميد که واقعاً چه ميخواهيد.

به طور خلاصه بايد بگوييم که خيلي از افراد از کار و شغلي که دارند راضي نيستند. برنامه ريزي شغلي به شما کمک مي کند قدرت و توانايي هاي بالقوه تان را به ماکسيمم برسانيد و از کارتان رضايت کامل پيدا کنيد.

داشتن يک برنامه کاري شما را روي کارتان متمرکز مي کند و به شما انگيزه مي دهد. به شما کمک ميکند مشکلات و موانعي که سر راهتان ممکن است قرار گيرد را از قبل پيشبيني کنيد و ناتواني ها و ضعف هايتان را بشناسيد و در راه بهبود آنها بکوشيد.

برنامه ريزي شغلي به شما اعتماد به نفس لازم براي متعهد شدن به کارتان را در شما ايجاد مي کند و آن موقع است که شما توانايي تصميم گيري مي دهد و شما را در راه رسيدن به اهدافتان ياري مي کند.

Related Articles

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *